
در سالهای اخیر، پیشرفتهای چشمگیر در حوزه زیستفناوری راه را برای تولید نسل تازهای از لبنیات هموار کرده است؛ محصولی که به آن شیر مصنوعی یا شیر ساختهشده در آزمایشگاه گفته میشود. این محصول برخلاف شیرهای گیاهی که از مواد اولیهای مانند سویا، بادام یا برنج تولید میشوند، حاوی پروتئین واقعی شیر است؛ اما نکته مهم اینجاست که این پروتئین نه توسط گاو، بلکه بهوسیله مخمرهای مهندسیشده ژنتیکی تولید میشود. نتیجه، یک شیر لبنی واقعی است که نه حیوانی در تولید آن نقش دارد، نه لاکتوز و نه بخشهای زیانآور دامداری صنعتی در آن دیده میشود.
این نوآوری تحولی بزرگ در صنعت غذا بهوجود آورده است و بسیاری از کارشناسان معتقدند که شیر مصنوعی میتواند آینده تولید لبنیات را متحول کند.
فرآیند تولید این شیر در نگاه اول پیچیده به نظر میرسد، اما در عمل، بر پایه تخمیر میکروبی و مهندسی ژنتیک استوار است.
در نخستین مرحله، ژنهایی که مسئول تولید پروتئینهای اصلی شیر هستند، از گاو شناسایی شده و نسخهای از آنها در DNA یک نوع مخمر قرار میگیرد. این مخمر از آن پس میتواند مانند یک سیستم طبیعی تولید، پروتئین شیر را بسازد.