
دوغ یکی از نوشیدنیهای محبوب و سنتی ایرانی است که علاوه بر طعم خوشایند، خواص بسیاری برای سلامت بدن دارد. از جمله فواید آن میتوان به تقویت سیستم ایمنی، کمک به هضم غذا، تنظیم قند خون، کاهش کلسترول و خواص ضدالتهابی اشاره کرد. اما یکی از ویژگیهای کمتر شناختهشده دوغ، اثر آرامشبخش و خوابآور آن است. در ادامه به دلایل علمی و ترکیبات مؤثر در این خاصیت دوغ میپردازیم.
دوغ سرشار از کلسیم، منیزیم و ویتامینهای گروه B است که هر یک نقش مهمی در سلامت سیستم عصبی و عضلات دارند. مهمترین ترکیب خوابآور در دوغ، تریپتوفان است؛ اسید آمینهای ضروری که بدن نمیتواند آن را تولید کند و باید از طریق رژیم غذایی دریافت شود.
تریپتوفان در بدن به سروتونین تبدیل میشود، هورمونی که احساس آرامش ایجاد میکند و سپس به ملاتونین تبدیل میشود؛ هورمونی که چرخه خواب و بیداری را تنظیم میکند. بنابراین، مصرف دوغ باعث افزایش سطح این هورمونها شده و احساس خوابآلودگی و آرامش شبانه را تقویت میکند.
علاوه بر تریپتوفان، دوغ حاوی کربوهیدراتها و پروتئین است که جذب تریپتوفان در مغز را افزایش میدهد و اثر آرامشبخش آن را قویتر میکند. همچنین کلسیم موجود در دوغ در فرآیند تولید سروتونین نقش دارد و میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.
بیشتر بخوانید: چگونه طبع دوغ را گرم کنیم؟ راهکارهای سنتی برای تعادل طبع دوغ
افزایش آرامش و کیفیت خواب: تریپتوفان و کلسیم موجود در دوغ باعث تولید سروتونین و ملاتونین میشوند و خواب آرام و عمیق را تسهیل میکنند.
کمک به هضم غذا: مصرف دوغ پس از شام، هضم غذاهای سنگین یا چرب را بهبود میبخشد و فشار بر دستگاه گوارش را کاهش میدهد.
تأمین مواد مغذی: یک لیوان دوغ حدود 28 درصد از نیاز روزانه بدن به کلسیم را تأمین میکند و منبع خوبی از ویتامینهای B و D است.
تأثیر ضدالتهابی و آرامبخش: دوغ با داشتن باکتریهای مفید، به تعادل میکروبی دستگاه گوارش کمک کرده و التهاب را کاهش میدهد.
بهترین زمان نوشیدن دوغ، 30 دقیقه تا دو ساعت بعد از غذا است. مصرف دوغ با معده خالی توصیه نمیشود، زیرا میتواند موجب تحریک معده و نفخ شود. همچنین، افزودن ادویهها و سبزیجات گرم مانند نعناع، آویشن و پونه میتواند طبع سرد دوغ را متعادل کند و خواص آرامشبخش آن را افزایش دهد.
برای اثر بهتر خوابآوری، دوغ را میتوان قبل از خواب شبانه میل کرد تا ترکیبات آرامبخش آن بهراحتی جذب بدن شوند. مصرف متعادل دوغ، بدون زیادهروی، برای اکثر افراد بیخطر و مفید است، اما افرادی با معده حساس یا طبع سرد باید احتیاط کنند.
بیشتر بخوانید: تأثیرات شگفت انگیز مصرف دوغ بر کنترل و کاهش فشار خون
دوغ سنتی یا خانگی معمولاً دارای اثر آرامشبخش بیشتری نسبت به دوغ صنعتی است، زیرا پروبیوتیکها و مواد مغذی بیشتری دارد.
مصرف بیش از حد دوغ، بهخصوص در افراد سردمزاج، میتواند باعث نفخ یا دلدرد شود.
دوغ تنها عامل خوابآوری نیست؛ نوشیدنیهایی مثل شیر گرم، دمنوش بابونه یا سنبلالطیب نیز میتوانند به خواب کمک کنند.
دوغ به دلیل داشتن تریپتوفان، کلسیم و ویتامینهای گروه B، نوشیدنی آرامشبخش و خوابآور طبیعی است. مصرف متعادل آن بعد از غذا یا قبل از خواب میتواند کیفیت خواب را بهبود دهد، هضم غذا را تسهیل کند و سیستم ایمنی بدن را تقویت نماید. اضافه کردن ادویهها و سبزیجات گرم به دوغ، اثرات مثبت آن را بیشتر میکند. بنابراین، دوغ نهتنها یک نوشیدنی خوشطعم، بلکه یک همراه سلامت و آرامش شبانه است.